Teleskopların Ayak ve Kurguları

teleskopların ayak ve kurguları nelerdir

Teleskopların Ayak ve Kurguları

Teleskopların fonksiyonel özellikleri adı altında ayak ve kurguları ile tabir ettiğimiz teleskoplar için en önemli olan konuyu bugün sizler için paylaşmak istedim. Çünkü amatör gözlemci kişiler teleskop satın alırken, yaptıkları en büyük yanlışlar gözlemlerinden soğutuyor ve teleskop kullanmasını bilmediklerini zannediyorlar. İşin en büyük kısmı tabii ki sizde bitmiyor. Çünkü teleskopunuzun ayak ve kurguları ne kadar sağlamsa, gözlemden ve teleskop kullanımından o kadar zevk alırsınız, başarırsınız. Hadi şimdi ayak ve kurguları daha yakından tanıyalım.

Teleskop Ayakları Nedir?

Herhangi bir markadan teleskop satın almadan önce ‘’yere ne kadar sağlam bastığını’’ deneyebilirsiniz. Bu uygulamayı denemek için; teleskop tüpünün üzerine hafif şekilde vurarak, ne kadar süreyle ve hangi yöne doğru sallandığını gözlemek yeterlidir. Bu uygulamayı deneyip, teleskopun 3-4 saniyeden fazla titrediğini veya sallandığını gözlemlerseniz, teleskopun yere sağlam basmadığını anlayabilirsiniz.

Diyelim ki teleskop ilk uygulamalı testimizi geçti. Fakat bununla yetinmeyip daha da emin olmak için; Teleskop göz merceğinin herhangi bir yöne baktığını varsayalım. Göz merceği herhangi bir noktaya bakarken görüntü kaymak gibi akmalı ve herhangi bir titreme olmamalı. Tabii gözlem sırasında biraz titreme olabilir, bunu problem haline getirmeye gerek yok. Ancak, teleskop göz merceği üzerinde ki ayar kısımları diğer adıyla kolları bırakıldıktan sonra bu titreşimin ve sallantının durması gerekiyor. Aksi taktirde durmazsa, teleskopun ayak ve kurgusunda sorun var demektir.

Not: Kalın ve daha sert görünümlü ayaklar, titreşime ve sallantıya en dayanıklı aygıtlardır.

Teleskop Kurguları Nedir?

Teleskopları genel olarak ele aldığımızda 2 ana kurgusu vardır. Bu kurgular; ufuksal ve ekvatoryel kurgulardır.

1. Ufuksal Kurgu: 

Genellikle fotoğraf sanatçılarının kullandığı kurgudur ve üç ayakların hareketini yapar. Yani herhangi bir eksende sağa ve sola doğru zıt eksende aşağı-yukarı doğru hareket eder. Gözlem sırasında ise, genellikle yüzeysel gözlemlerde yani doğa gözlemlerinde kullanılır. Oyuncak teleskoplar diye tabir ettiğimiz ucuz, kalitesiz teleskoplar ufuksal kurgu alanına hitap eder. Bu kurgudan uzak durmanızı öneririm.

2. Ekvatoryel Kurgu: 

Bu alana sahip teleskoplar gökyüzü gözlemi için tasarlanmış olup, kaliteli ve daha kullanılabilir kurguya sahiptir. Gökyüzü koordinatlarına göre sağ açıklık-sol açıklık olarak hareket eder. Bu açıklıkların gözlem sırasında en büyük faydaları, gök cismini sorunsuz bir şekilde izleme olanağı sağlamalarıdır. En büyük örneği, Dünya’nın saat gibi 24 saatte bir çevremizde dönüyor gibi açıklığa sahip olmalarıdır.

İzleme Mekanizması Ekvatoryel Kurgu

Teleskoplar ile gözlem yapıldığında dar açılı bir şekilde inceleme yaparız. Bir gök cismini hayal edin. 3-4 saniye sonra teleskop göz merceğinden kaybolacaktır. Çünkü Dünya’mız gibi her gök cismi hareket kabiliyetine sahiptir. İşte bu nedenle, gök bilimci veya amatör gözlemci sağ eli ile açıklık ayarını değiştirirken, Dünya’nın dönüşünü tersine çevirebilir. Genellikle biz buna ‘’izleme mekanizması’’ adını veriyoruz.

Not: Orta düzey teleskop sahibi iseniz, izleme mekanizmasının yanında diğer eksenlere hitap eden bir adet motor bulunur. Bu motor teleskop ve bir kumanda yardımı ile iki eksende de hareket ettirilebilir. Kısacası, motorlu eksenler yardımı ile daha iyi gözlem yapabilirsiniz.

Yorum Gönder